Eğitimde Finlandiya Modeli

"Eşitlik, eğitimde hakkaniyeti garantilemez."

Her çocuğun bir cevher olduğuna inanırsak, hiçbir çocuğun başarısız olmasına izin vermemiş oluruz. Çocukları yalnızca başarması gereken küçük insanlar olarak değil; hem mutlu olması gereken, hem de ülkenin geleceğini elinde tutan bireyler olarak görmeliyiz. Bu düşünceye teorik olarak hemen her ülke katılsa da, içlerinden sadece bir tanesi pratikte bunu çok iyi uyguluyor; Finlandiya. Eğitim sistemini düzeltmenin yolunun daha fazla araştırma veya yenilikten geçmediğinin, meselenin yapılan araştırmalardan ve önerilen yeniliklerden faydalanmak olduğunu anlayan Finlandiya, bugün dünyanın en iyi eğitim sistemine sahiptir.

Bu kitapta birer öneri mahiyetinde sunulan dört fikirse şöyle:

1. Sağlam bir öğrenme deneyimi için düzenli teneffüs ve fiziksel aktivite kritik önemdedir. (Her 1 saatin 45 dakikası ders olacak şekilde ayarlanıyor. Beşinci sınıftaki bir öğrenci günde en az 60 dakika teneffüse çıkıyor. Teneffüse vakit kaybı gözüyle değil, temel öğrenim zamanı olarak bakılıyor. Gerçek öğrenme açık havada, fiziksel aktivite sırasında, başkalarıyla sohbet ederken yaşandığına inanılıyor.)
2. Eğitim alanında yapılacak kapsamlı değişiklikler için küçük veri, büyük veriye kıyasla genelde çok daha etkili bir araçtır. (Bazı çocuklar öğrenmede sorun yaşamazken bazılarının neden zorluk çektiğini layıkıyla anlayabilmek için, öğretmen ve idarecilerin her gün farklı yollardan elde ettikleri küçük verilere ihtiyaç duyulmaktadır.)
3. Eğitim kazanımlarını daha nitelikli kılmanın yolu hakkaniyeti sağlamaktan geçer. (Standartlaştırılmış harici ortak sınavlara yer vermiyorlar. Tek bir harici sınav var, o da liseyi bitirdikten sonra verilen mezuniyet sınavı. Lise mezunlarının üniversite öğrenimine hazır olup olmadıklarını anlamak amacıyla bu sınav yapılıyor.)
4. Finlandiya eğitim sistemine dair uydurma bilgiler ve şehir efsaneleri, daha iyi bir eğitim sistemi kurma yolunda verilen çabaları akamete uğratabilir.

Finlandiya Eğitim Sistemi Hakkında Kısa Kısa...

- Öğretmenler kendi araştırmalarını yapıyor ve sonuçlarını doğrudan kendi öğretmenliklerini geliştirmek için kullanıyorlar. Dolayısıyla her öğretmen aynı zamanda bir araştırmacı.

- Okullara ve bölgelere özerklik verilmiş durumda. Okullar ve bölgeler kendi öğrencilerinin ihtiyaçlarına göre müfredatlarını belirleyebiliyorlar.

- Konuları değil kavramları anlatıyorlar. Örneğin Birinci Dünya Savaşı konu olarak değil, "savaş", "çatışma", "bağımsızlık", "sömürgecilik" gibi başlıklar altında işleniyor.

- Öğretmen adayları akademik olarak en iyi öğrenciler arasından seçilmiyor. Öğretmen adaylarında takım çalışması, meslek aşkı, iletişim becerisi, karakter gibi farklı farklı özellikler aranıyor.

- ABD'deki öğretmenler Finlandiya'daki öğretmenlere göre; öğrencilere ders anlatmak için %25 daha fazla zaman harcıyor. ABD'de çocuğun bir günde okulda geçirdiği zaman ortalama 5,5 saat iken, Finlandiya'da 3,5 ile 4.7 saat. Finlandiya'da ilkokul çocuklarına verilen ev ödevleri evde en fazla yarım saatlerini alacak şekilde veriliyor, liseye doğru bu saat 1 saate doğru çıkıyor.

- Finlandiya'da işbaşına gelen hükümet merkezi bütçeden her yıl 30 milyon dolar gibi bir kaynağı öğretmenlerin ve idarecilerin mesleki öğrenim ve gelişimine ayırıyor.